შესავალი, ანუ ეპიდემიოლოგიის რაობაზედ

კეთილი იყოს თქვენი ფეხი (?) ბლოგზე ეპიდემიოლოგიის შესახებ. ჩვენ, ბლოგის ავტორებმა, ბევრი ვიფიქრეთ, თუ რა შეიძლებოდა ყოფილიყო პირველი პოსტი. როცა რაღაც ახალს იწყებ, გაქვს შეგრძნება, რომ ეს რაღაც დიდი და მნიშვნელოვანი უნდა იყოს, ამიტომ მასზე ფიქრს იმაზე მეტ დროს უთმობ, ვიდრე საჭიროა. ამდენი ფიქრის ნაცვლად სჯობდა პირდაპირ წერა დაგვეწყო და აქამდე რაღაც გამოვიდოდა.

წერა ფიქრის ნაცვლად!

რატომ დავუთმეთ ამდენი დრო ფიქრს და სხვა რა უნდა დაგვეწერა პირველი ეპიდემიოლოგიის ბლოგზე, თუ არა სიტყვა „ეპიდემიოლოგიის“ განმარტება? მართალია. ალბათ, სხვა ვარიანტი არც თქვენ გაქვთ. თუ გაქვთ, დააგვიანეთ – როგორც ხედავთ, პირველი პოსტი უკვე დავწერეთ.

მაშ, რა არის ეპიდემიოლოგია?

ეპიდემიოლოგია არის დარგი, რომელიც შეისწავლის ადამიანებში დაავადებების აღმოცენებას და გავრცელებას.

ზედმეტად მარტივი განმარტებაა? გეთანხმებით.

უფრო გავართულოთ.

ეპიდემიოლოგია წარმოადგენს მეცნიერებას, რომელიც შეისწავლის ადამიანებში დაავადებების, და ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული სხვა ფაქტორების, აღმოცენებას, გავრცელებას და პროფილაქტიკურ ღონისძიებებს.

ჰმ, დაავადებები მხოლოდ ადამიანებში როდი ვრცელდება, ცხოველებშიც ხომ გვხვდება და ზოგ შემთხვევაში ადამიანებზეც გადადის?

აჰა, კულტურული ადამიანი ჩანხარ. უფრო დეტალურ განმარტებას შემოგთავაზებთ.

ეპიდემიოლოგია არის მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული მდგომარეობების გავრცელებასა და განმსაზღვრელ ფაქტორებს კონკრეტულ პოპულაციებში, და ამ სწავლების შესაბამისად გამოყენებას ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემების კონტროლისთვის.

ჰუჰ, ეს ნაწილი გადავაგორეთ.

რახან ამდენ ხანს დარჩი, თავად სიტყვის მნიშვნელობაც დაგაინტერესებს.

ალბათ. მე პირადად, სიტყვის განმარტებები არასდროს მიყვარდა.

მაგრამ მათ, ვისაც აინტერესებს, არ დავჩაგრავთ.

სიტყვა „ეპიდემიოლოგია“ ორი ნაწილისგან შედგება, რომლებიც ძველი ბერძნულიდან მოდის:

პიდემოს – “ხალხში”, “ხალხში გავრცელებული”

ლოგოს –  „სიტყვა“, „სწავლება“

ანუ, სიტყვასიტყვით, ეპიდემიოლოგია ნიშნავს „სწავლება იმისა, რაც ხალხშია“.

ალბათ, ეს პოსტი რომ 2020 წლამდე დაგვეწერა, უფრო მეტს შევეცდებოდით, რომ ეპიდემიოლოგიით დაგვეინტერესებინეთ, რადგან მაშინ,  ზოგადად ეპიდემიოლოგიის შესახებ ყველას ბუნდოვანი წარმოდგენა ჰქონდა. თუმცა, ბუნდოვანი წარმოდგენა ბევრ რამეზე გვაქვს, მაგრამ ინტერესი მაინც არსებობს, რომ მეტი შევიტყოთ. ეპიდემიოლოგიის შემთხვევაში ასე არ ყოფილა. უმეტესობა არჩევდა, ეს წარმოდგენა ბუნდოვანადვე დარჩენილიყო. მაგრამ ყველაფერი შეიცვალა როცა..

(აქ კითხვისას, გონებაში ხმას აუწიეთ და ტელევიზორში გამოცხადებული სენსაციური ნიუსების ხმით წაიკითხეთ)

2020 წელს დამპალმა და გარყვნილმა ამერიკამ ჩინელებს ახალი ვირუსის შექმნა და გაშვება დაუკვეთა!..

მართალი ხართ, ეს ხუმრობა მოძველდა. დანამდვილებით არავინ ვიცით, მაინც როგორ გავრცელდა მაშინ კორონავირუსი. მხოლოდ ის ვიცით, რომ გავრცელდა და პანდემია გამოიწვია. თუმცა, ამ პოსტში პანდემიაზე არ ვსაუბრობთ (შვებით ნუ ამოისუნთქეთ, სხვა პოსტებში ბევრს ვისაუბრებთ, ჰაჰაჰა) და ისევ ეპიდემიოლოგიას დავუბრუნდებით – მაგრამ ყველაფერი შეიცვალა როცა 2020 წელს დამპალმა და გარყვნილმა ამერიკამ… კარგი, კარგი, ხომ ვთქვით, ეს ხუმრობა მოძველდა-თქო.

ყველაფერი შეიცვალა, როცა პანდემია დაიწყო და უცებ ყველას მოუნდა, გაეგო, რა იყო ეპიდემიოლოგია.

ჰაჰა, ეს კარგად ვიხუმრე. არავის მონდომებია გაეგო, რა იყო ეპიდემიოლოგია, ყველა ეგრევე ეპიდემიოლოგი გახდა. და ეს ბლოგი არის შურისძიება ყველა თქვენგანზე, რომლებიც გვასწავლიდით როგორ მოვქცეულიყავით მაშინ, ახლა ჩვენ გასწავლით რა არის ეპიდემიოლოგია და როგორ ცდებოდით მაშინ! აჰა, ესეც თქვენ!

არა, ესეც ხუმრობა იყო. სანახევროდ.. არა, მესამედით (ამით გაჩვენეთ, რომ მათემატიკაც  ვიცით. იმიტომ რომ, რომ არ გვცოდნოდა, გვეგონებოდა რომ მესამედი უფრო მეტია ვიდრე ნახევარი).

იმედია, ამ პოსტს რედაქტორი ჰყავს და რამეს უშველის, თორემ ძალიან შორს გადავუხვიეთ.

(ძალიან ხომ არ გადავუხვიეთ? ალბათ ჯობს ხუმრობები ცოტა ამოვაკლოთ და ეპიდემიოლოგიას დავუბრუნდეთ [რედ. შენიშვნა])

მაშ ასე, კეთილი იყოს თქვენი თვალები (ზოგ შემთხვევაში, თითებიც, თუ კომენტარს დაწერთ და წარმატებას გვისურვებთ) ამ ბლოგზე ეპიდემიოლოგიის შესახებ.

რას უნდა ელოდოთ?

       მოძველებულ ხუმრობებს და უცნაურ იუმორს! (ვინმემ დაარედაქტირეთ ეს პოსტი!) (გვეყოფა-მეთქი ხუმრობები [რედ. შენიშვნა])

–  საინტერესო ფაქტებს ეპიდემიოლოგიის შესახებ

–  ამბებს გამოჩენილი ადამიანებზე, ვინც ეპიდემიოლოგიაში თავისი წვლილი შეიტანა – ბლოგის ავტორები ჯონ სნოუზე ვლოცულობთ ყოველ საღამოს (ოჰ, არა. გთხოვთ, ის შავმოსასხამიანი და სევდიანი სახის ახალგაზრდა კაცი ნუ წარმოგიდგათ თვალწინ (რა თქმა უნდა, Game of Thrones ჩვენც გვაქვს ნანახი). ეს ბლოგი შეეცდება, რომ „ჯონ სნოუს“ გაგონებისას, გონებაში პირველი ოდნავ თმაშეთხელებული, ფრაკიანი ჯენტლმენი წარმოგიდგეთ და არა კიტ ჰარინგტონი)

–  და რა თქმა უნდა.. ისევ მოძველებულ ხუმრობებს და უცნაურ იუმორს (სერიოზულად, სად არის რედაქტორი??) იუმორნარევი და მარტივი ენით გადმოცემულ ამბებს ეპიდემიოლოგიის წარსულზე, აწმყოსა და მომავალზე (რედ. შენიშვნა).

– საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროს სიახლეების, მიღწევებისა და გამოწვევების მიმოხილვას (ეს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა რაღაა? აქამდე არ გიხსენებიათ. ალბათ ჯობს რომელიმე შემდეგ პოსტში ეგეც ახსნათ [რედ. შენიშვნა]).

შემდეგ პანდემიამ.. პოსტამდე!